«Περὶ τῆς Παιδείας καὶ τῆς Ἐνδόμυχου Φθορᾶς»
«Τίς φταίει;»
Μαθητές – Υπουργοί – Διανοητές – Δικαιοσύνη**
ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ – Η ΑΙΘΟΥΣΑ ΠΟΥ ΜΥΡΙΖΕΙ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟ ΧΑΡΤΙ
Μαθητής Α΄:
Κύριε, κυρία, όποιος κι αν είστε… κάτι δεν πάει καλά.
Μας λένε ότι το σχολείο αλλάζει, αλλά εμείς βλέπουμε μόνο βαμμένους τοίχους και ξεβαμμένες υποσχέσεις.
Μαθητής Β΄:
Μας μιλούν για «αναβάθμιση».
Αλλά εμείς βλέπουμε μόνο άγχος, εξετάσεις, φόβο, και μια γνώση που δεν εμπιστεύεται ούτε τον εαυτό της.
Μαθητής Γ΄:
Και ρωτάμε:
Γιατί πρέπει να μαθαίνουμε χωρίς να καταλαβαίνουμε;
Γιατί πρέπει να υπακούμε χωρίς να σκεφτόμαστε;
ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ – ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ ΤΟΥΣ
Υπουργός Παιδείας Α΄ (με αυτοπεποίθηση):
Κάνουμε μεταρρυθμίσεις.
Εκσυγχρονίζουμε.
Ψηφιοποιούμε.
Αξιολογούμε.
Υπουργός Παιδείας Β΄ (με χαμόγελο τηλεοπτικό):
Η παιδεία μας πάει καλά.
Οι δείκτες ανεβαίνουν.
Οι διεθνείς οργανισμοί μας συγχαίρουν.
Μαθητής Α΄ (με πίκρα):
Και εμείς;
Εμείς πού είμαστε μέσα σε όλα αυτά;
Υπουργός Παιδείας Α΄ (εκνευρισμένος):
Μην υπερβάλλετε.
Τα προβλήματα είναι μεμονωμένα.
Μαθητής Β΄:
Όταν το μεμονωμένο γίνεται καθημερινό,
τότε δεν είναι πρόβλημα· είναι σύστημα.
ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ – ΟΙ ΔΙΑΝΟΗΤΕΣ ΣΗΚΩΝΟΝΤΑΙ
Διανοητής Α΄:
Ακούστε τα παιδιά.
Δεν ζητούν πολυτέλειες.
Ζητούν νόημα.
Διανοητής Β΄:
Η παιδεία δεν είναι επιχείρηση.
Δεν είναι προϊόν.
Δεν είναι διαφήμιση.
Είναι πνευματική ευθύνη.
Διανοητής Γ΄ (στρέφεται στους υπουργούς):
Εσείς που έπρεπε να είστε ανατρεπτικές δυνάμεις,
γίνατε διαχειριστές της παρακμής.
Αντί να προετοιμάζετε το μέλλον της μάθησης,
προετοιμάζετε το μέλλον της καριέρας σας.
Υπουργός Παιδείας Β΄ (αμυντικά):
Μα κάνουμε ό,τι μπορούμε…
Διανοητής Α΄ (κοφτά):
Όχι.
Κάνετε ό,τι σας επιτρέπει ο εσωτερικός κύκλος της εξουσίας.
Και αυτό δεν είναι αρκετό για ένα έθνος που πεθαίνει από πνευματική ατροφία.
ΣΚΗΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ – Η ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ
(Η Δικαιοσύνη εμφανίζεται ως πρόσωπο με δεμένα μάτια, αλλά με φωνή καθαρή.)
Δικαιοσύνη:
Άκουσα πολλά.
Και ρωτώ:
Ποιος φταίει;
Μαθητές (μαζί):
Όχι εμείς.
Διανοητές (μαζί):
Όχι ο λαός.
Υπουργοί (σιωπούν).
Δικαιοσύνη:
Φταίει εκείνος που έχει εξουσία χωρίς λογοδοσία.
Φταίει εκείνος που μετατρέπει την παιδεία σε εμπόρευμα.
Φταίει εκείνος που κάνει την κομματική δραστηριότητα προϋπόθεση θεσμικής ανέλιξης.
Φταίει εκείνος που θεωρεί τη διαπλοκή εγγύηση μέλλοντος.
Μαθητής Γ΄:
Και τώρα;
Τι γίνεται τώρα;
ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ – Η ΙΣΤΑΤΗ ΠΡΟΤΡΟΠΗ
(Οι διανοητές προχωρούν μπροστά. Η αίθουσα σκοτεινιάζει. Μόνο τα πρόσωπά τους φωτίζονται.)
Διανοητής Α΄:
Αυτή είναι η ύστατη προτροπή.
Όχι άλλη σιωπή.
Όχι άλλη ανοχή.
Διανοητής Β΄:
Η παιδεία δεν αναγεννάται με διατάγματα.
Αναγεννάται με συνείδηση.
Διανοητής Γ΄:
Και η συνείδηση ξυπνά όταν οι άνθρωποι που μπορούν να μιλήσουν,
μιλούν.
Μαθητής Α΄:
Και εμείς;
Τι κάνουμε εμείς;
Διανοητής Α΄:
Εσείς θα είστε οι πρώτοι που θα αλλάξετε τον κόσμο.
Αλλά χρειάζεστε δασκάλους που να μην φοβούνται,
διανοητές που να μην σιωπούν,
και υπουργούς που να υπηρετούν, όχι να υπηρετούνται.
ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ – Η ΤΕΛΙΚΗ ΚΡΙΣΗ
Δικαιοσύνη:
Η απόφαση είναι απλή:
Ή η παιδεία θα γίνει ξανά φως,
ή το σκοτάδι θα γίνει μόνιμο.
Μαθητής Β΄:
Και ποιος θα ανάψει το φως;
Διανοητής Γ΄ (στρέφεται προς το κοινό):
Εσύ.
Εγώ.
Όλοι όσοι δεν αντέχουν άλλο την παρακμή.
Όλοι όσοι ξέρουν ότι η γνώση είναι το μοναδικό όπλο της ανθρωπότητας.
«Ας είναι αυτή η έκκληση η ύστατη προτροπή προς τους διανοητές του 21ου αιώνα.
Η παιδεία δεν αντέχει άλλη καθυστέρηση.
Ή θα αναγεννηθεί, ή θα χαθεί.»
