Του Δημήτρη Βόγγολη
Εμπνευσμένο από το βραβευμένο βιβλίο του Δ. Λιαντίνη ΓΚΕΜΜΑ
Η αρχαία παράδοση διασώζει έναν μικρό, σκοτεινό διάλογο ανάμεσα στα παιδιά και τη Σίβυλλα· όταν εκείνα τη ρωτούσαν «τί θέλεις;», η Σίβυλλα απαντούσε: «θέλω ἀποθανεῖν.»
Η Σίβυλλα, γερασμένη και εξαντλημένη από την υπερβολικά μακρά ζωή που της απέδιδε η παράδοση, εκφράζει την απόλυτη κόπωση της ύπαρξης. Δεν ζητά πλούτη, δόξα ή μαντείες· ζητά τέλος, λύτρωση από μια ζωή που έχει γίνει βάρος. Η αρχαιότητα χρησιμοποιούσε αυτό το απόσπασμα ως σύμβολο ματαιότητας και παρακμής.
Το απόσπασμα δεν ανήκει σε συγκεκριμένο έργο όπως το Σατυρικόν του Πετρωνίου· αποτελεί μέρος της σιβυλλικής παράδοσης και παραδίδεται από την ελληνιστική γραμματεία και τους σχολιαστές της αρχαιότητας.
Τα παιδιά, ως σύμβολο αθωότητας και νέας ζωής, αντιπαραβάλλονται με τη Σίβυλλα, που έχει ζήσει «πέρα από το ανθρώπινο μέτρο». Η ερώτησή τους είναι απλή, παιδική· η απάντηση της Σίβυλλας είναι σκληρή, τραγική, σχεδόν αινιγματική. Σκηνή: «Οι Πέντε Γυναίκες και τα Παιδιά»
Σκηνή λιτή. Στο κέντρο ένας κύκλος φωτός. Γύρω του οι πέντε γυναίκες. Από την άκρη της σκηνής μπαίνουν δειλά τα παιδιά.
Παιδιά. Κυρίες… ποιεςς είστε; Μοιάζετε σαν να ήρθατε από άλλους κόσμους.
Κίρκη. Από νησιά όπου οι άνθρωποι αλλάζουν μορφές. Μα εσείς… εσείς είστε καθρέφτης καθαρός.
Σίβυλλα. Εγώ ήρθα από χρόνους βαρείς. Και όταν με ρωτούν τι θέλω… λέγω ακόμη: θέλω ἀποθανεῖν.
Παιδιά. Μη το λες αυτό. Εμείς θέλουμε να παίζουμε μαζί σου.
Μαγδαληνή. Αφήστε τη, παιδιά. Η καρδιά της κουράστηκε. Μα η αγάπη — η δική σας — μπορεί να την γλυκάνει.
Βεατρίκη. Και το φως σας μπορεί να την οδηγήσει. Εσείς βλέπετε τον κόσμο χωρίς σκιά.
Λιβίδα <Λιβιδώ>. Και η επιθυμία σας για ζωή… είναι πιο δυνατή από τις δικές μας μνήμες.
Τα παιδιά πλησιάζουν τη Σίβυλλα. Ένα μικρό κορίτσι της πιάνει το χέρι.
Παιδί. Αν θέλεις… μπορείς να μείνεις μαζί μας. Δεν χρειάζεται να φύγεις.
Σίβυλλα. (συγκινείται) Ίσως για πρώτη φορά… θέλω να ζήσω.… ίσως να μπορώ, Ίσως.. αν με κρατήσετε λίγο από το φως σας.
Κίρκη. Βλέπεις; Η μεταμόρφωση δεν είναι πάντα μαγεία. Μερικές φορές είναι ένα παιδικό χέρι.
Μαγδαληνή. Και μια καρδιά που συγχωρεί.
Βεατρίκη. Και ένα βλέμμα που ανεβάζει.
Λιβίδα. Και μια σπίθα που ξανακινεί.
Παιδιά. Και ένα παιχνίδι που αρχίζει!
Σίβυλλα.Τότε… ας αρχίσει. Για πρώτη φορά… θέλω να ζήσω. Παιδί Μα γιατί λες πως θέλεις να φύγεις; Εμάς δεν μας αρέσει η ματαιότητα.
Σίβυλλα. (ήρεμα, χωρίς πίκρα) Σε εσάς όχι. Εσείς είστε νέοι· η ζωή σας είναι δρόμος ανοιχτός. Η ματαιότητα είναι βαριά για όσους αρχίζουν.
Μαγδαληνή. Και για όσους αγαπούν.
Βεατρίκη . Και για όσους ελπίζουν.
Λιβίδα . Και για όσους ποθούν.
Κίρκη . Μα εσύ… εσύ δεν είσαι σαν εμάς.
Σίβυλλα Όχι. Εγώ είμαι φωνή που έζησε πολύ. Η ματαιότητα δεν με πληγώνει· με ξεκουράζει. Είναι σαν να λέω: «Αρκετά. Είδα ό,τι είχα να δω.»
Παιδί Κι όμως… τώρα βλέπεις εμάς.
Σίβυλλα (χαμογελά ελαφρά) Και αυτό… ίσως να είναι αρκετό για να μείνω λίγο ακόμη.
